banner10

banner11

21.04.2020, 09:01

Utkuya Açılan Kapı: Öz Eleştiri

Haftalardır hep salgın hakkında konuşuyoruz. Bir müddet de böyle devam edeceğe benziyor. O yüzden burada önemli olan; meseleyi olabildiğince farklı yönlerden irdeleyebilmek, bunu yaparken de makul bakış açıları yakalayabilmek ki fayda edebilelim.

Gelin, ilk vakanın meydana çıkmasından itibaren kademe kademe alınan tedbirlere milletçe ne ölçüde uyabiliyoruz bir düşünelim:

-Yetkililer zorunlu olmadıkça evden çıkmayın diyorlar, biz canımız sıkıldı diye dışarı çıkıyoruz. Çarşılar, sokaklar hareketli.

-Maske takmadan dışarı çıkmayın diyorlar, hala sokakta bir sürü maskesiz insan görüyoruz. Ben zaten yıllardır suratımda bir maskeyle yaşıyorum...Esprisi bizi virüsten korumuyor haberiniz olsun.

-Sosyal mesafeyi koruyun diyorlar, aramıza mesafe girecek diye aklımız çıkıyor. Korkmayın! O mesafe bu mesafe değil...

-Marketlerden ihtiyacınız kadar alın diyorlar, aldıklarımızı uzunca bir süreye yaymadan tüketmeye kalksak, muhtemelen obeziteye yakalanırız.

-İki gün sokağa çıkma sınırlaması getiriyoruz diyorlar, ne fırında-markette izdihamımız eksik kalıyor ne yumruk yumruğa kavgamız.

Bu sınırlamaya uymayan on binlerce insanımıza para cezası kesiliyor; bu kez de ceza yemek istemeyenler olarak yasağın sona ereceği gece saat on ikiyi, yeni yıla girer gibi bekliyoruz.

Elbette sürece titizlikle uyum sağlayan, kurallara hassas bir şekilde uyan vatandaşlarımızın sayısı az değil.

Fakat meselenin özünü anlatmak için genelleme yapmak zaruri. Kaldı ki ortada bir ‘’mesele’’ oluşturacak kadar da azımsanamaz bir kitlesi var genellememizin.

Ne olsun istiyoruz? Neden söz dinlemiyoruz? Neden kurallara riayet edip, yapılan ikazlara uymuyoruz?

Peki bunu bir itaatsizlik addedebilir miyiz? Ona da bakalım. Siyaset bilimciler tarafından itaatsizlik en genel tabirle; devletin haksız olarak duyumsanan edimlerine ‘karşı gelmek amacıyla’ yasalara karşı gelme, kurallara uymama olarak tanımlanıyor.

Gelelim şimdi bizim bu süreçteki davranış biçimimize...

Yasalara/kurallara riayet etmeme var, karşı gelme amacı yok.

Devletin haksız olarak duyumsanan bir edimine karşı değil; devlet haklı, salgın var.

Yani itaatsizlik de tam olmadı. O zaman davranışlarımızı tanımlayacak olsak nasıl tanımlayabiliriz? Şöyle bir tanım çıkıyor ortaya: Devletin toplumu koruma amaçlı edimlerine karşı, ölüme sebebiyet verebilecek davranışlar barındıran(?), bu davranışlarla üçüncü kişilerin haklarını çiğneyen, devlete değil salgına kafa tutan(?), niyeti itaatsizlik olmayanların, bir kısmının sorunu(salgını) yok sayıp önemsememesi, bir kısmının da aksine sorun sebebiyle paniğe kapılması sonucu kurallara uymama biçimi.

Ne dersiniz, çözümlenmesi gereken bir psikososyal kavram mı ürettik acaba? Toplum biliminin önemi burada ortaya çıkıyor. Zaten toplum bilimi konusundaki eksikliğimizin, bahsettiğim tablonun meydana gelmesinde payı çok fazla. Bu konuda ciddi çalışmalar yapılarak bu eksiklik kapatılmalı.

Cumhurbaşkanımız ve diğer devlet büyükleri, 15 Temmuz’da sokağa çıkın çağrısı yaptıkları zaman, nasıl da büyük bir kararlılıkla uymuştuk söylenenlere. Ne alaka demeyelim. Tabi ki bu kez öyle bir tehlikeyle karşı karşıya değiliz ama, çok fazla insanımızın hayatını kaybetmesine sebep olan, çağrılara uymazsak şu andakinden daha da felaket sonuçlara yol açabilecek, gözle görülemeyen fakat tüm dünyayı sarmış bir virüs var. Ve birçok özgürlüğümüzü de kaybettik üstelik. Demem o ki biz bu virüsle de savaşıyoruz aslında.

Hatırlamamız gereken eski Türkçe kökenli bir kelime var: utku. Sözlük anlamı, zor zamanlardan kurtularak erişilen zafer. Bir diğer tanımı ise: birçok emek ve tehlikeli uğraşmalar pahasına kazanılan mutlu sonuç, yengi.

Kurallara uymamızı yaptırımlar değil, işte bu utku ruhu sağlamalı. Sürecin zorlu yanlarına dayanmanın yolları burada gizli.

Dört günlük sokağa çıkma sınırlandırması kapıda. Lütfen bu dört günün öncesinde ve sonrasında bu bilinçle hareket edelim. Bu kez başaralım.

Çok bunaldık, çok haklısınız... Fakat düşünsenize, dışarıdaki havayı soluduğumuz an kaptığımız bir virüs ya da kimyasal bir gaz söz konusu olabilirdi. Dışarı çıkıp ihtiyaçlarımızı karşılamak şöyle dursun; cam bile açamayabilir, balkona dahi çıkamayabilirdik. Veya her an üzerimize bomba düşebilir, her an kapımızı kırıp içeri girebilirler korkusuyla evlerimize sinmiş kalmış da olabilirdik. Gözlerinizi kapatıp hayal edin.

Korkunç! İyimserliğim sizi biraz kızdırabilir. Lakin ben size iyimser olmanın değil, kendimce hamd etmenin ve şükretmenin tarifini verdim az önce...

Gayret et sevgili okur, kader gayrete aşıktır; tevekkül tedbire.

Sağlıcakla kalın.

Yorumlar (5)
Tekin 1 ay önce
Yine güzel deginmissiniz değerlendirilmesi gereken bir bakış açısı idi.Tebrik ediyorum
Sosyal Siyasetçi. 1 ay önce
Zeynep Hanım kutlarım, her zaman olduğu gibi yine ortada olan bir meseleyi bizler için ince ayrıntılarla ele almışsınız. Sıkılmadan okumayı sürdürdüm. Özellikle her hafta konu ile ilgili kelimelerin farklı anlamlarını bize aktarmanız çok hoş. Kendi adıma teşekkürü borç bilirim. Başarılarınız daim olsun...
Garib 1 ay önce
Kalemine yüreğine sağlık çok güzel ifade etmişsin.anlayana
Murat tekin 1 ay önce
Basirilarin devamını diliyoruz Zeynep
E.Demirci 1 ay önce
Keşke göstersek o gayreti...Kaleminize sağlık...
17°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 25 Mayıs 2020
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. BANDIRMASPOR 28 60
2. ANKARA DEMİRSPOR 28 57
3. GMG KASTAMONUSPOR 28 53
4. TUZLASPOR A.Ş. 28 53
5. SAKARYASPOR A.Ş. 28 51
6. KIRŞEHİR BELEDİYE SPOR 28 47
7. VAN SPOR FUTBOL KULÜBÜ 28 44
8. UŞAK SPOR A.Ş. 28 44
9. PİSERRO KAHRAMANMARAŞSPOR 28 41
10. ERGENE VELİMEŞE SPOR 28 37
11. BODRUM BELEDİYESİ BODRUMSPOR 28 36
12. SİVAS BELEDİYE SPOR 28 36
13. BAYBURT ÖZEL İDARE SPOR 28 35
14. EYÜPSPOR 28 29
15. ETİMESGUT BELEDİYESPOR 28 28
16. NİĞDE ANADOLU FK 28 17
17. ELAZIĞSPOR 28 16
18. KARDEMİR KARABÜKSPOR 28 6
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20