banner10

banner11

21.04.2020, 09:01

Utkuya Açılan Kapı: Öz Eleştiri

Haftalardır hep salgın hakkında konuşuyoruz. Bir müddet de böyle devam edeceğe benziyor. O yüzden burada önemli olan; meseleyi olabildiğince farklı yönlerden irdeleyebilmek, bunu yaparken de makul bakış açıları yakalayabilmek ki fayda edebilelim.

Gelin, ilk vakanın meydana çıkmasından itibaren kademe kademe alınan tedbirlere milletçe ne ölçüde uyabiliyoruz bir düşünelim:

-Yetkililer zorunlu olmadıkça evden çıkmayın diyorlar, biz canımız sıkıldı diye dışarı çıkıyoruz. Çarşılar, sokaklar hareketli.

-Maske takmadan dışarı çıkmayın diyorlar, hala sokakta bir sürü maskesiz insan görüyoruz. Ben zaten yıllardır suratımda bir maskeyle yaşıyorum...Esprisi bizi virüsten korumuyor haberiniz olsun.

-Sosyal mesafeyi koruyun diyorlar, aramıza mesafe girecek diye aklımız çıkıyor. Korkmayın! O mesafe bu mesafe değil...

-Marketlerden ihtiyacınız kadar alın diyorlar, aldıklarımızı uzunca bir süreye yaymadan tüketmeye kalksak, muhtemelen obeziteye yakalanırız.

-İki gün sokağa çıkma sınırlaması getiriyoruz diyorlar, ne fırında-markette izdihamımız eksik kalıyor ne yumruk yumruğa kavgamız.

Bu sınırlamaya uymayan on binlerce insanımıza para cezası kesiliyor; bu kez de ceza yemek istemeyenler olarak yasağın sona ereceği gece saat on ikiyi, yeni yıla girer gibi bekliyoruz.

Elbette sürece titizlikle uyum sağlayan, kurallara hassas bir şekilde uyan vatandaşlarımızın sayısı az değil.

Fakat meselenin özünü anlatmak için genelleme yapmak zaruri. Kaldı ki ortada bir ‘’mesele’’ oluşturacak kadar da azımsanamaz bir kitlesi var genellememizin.

Ne olsun istiyoruz? Neden söz dinlemiyoruz? Neden kurallara riayet edip, yapılan ikazlara uymuyoruz?

Peki bunu bir itaatsizlik addedebilir miyiz? Ona da bakalım. Siyaset bilimciler tarafından itaatsizlik en genel tabirle; devletin haksız olarak duyumsanan edimlerine ‘karşı gelmek amacıyla’ yasalara karşı gelme, kurallara uymama olarak tanımlanıyor.

Gelelim şimdi bizim bu süreçteki davranış biçimimize...

Yasalara/kurallara riayet etmeme var, karşı gelme amacı yok.

Devletin haksız olarak duyumsanan bir edimine karşı değil; devlet haklı, salgın var.

Yani itaatsizlik de tam olmadı. O zaman davranışlarımızı tanımlayacak olsak nasıl tanımlayabiliriz? Şöyle bir tanım çıkıyor ortaya: Devletin toplumu koruma amaçlı edimlerine karşı, ölüme sebebiyet verebilecek davranışlar barındıran(?), bu davranışlarla üçüncü kişilerin haklarını çiğneyen, devlete değil salgına kafa tutan(?), niyeti itaatsizlik olmayanların, bir kısmının sorunu(salgını) yok sayıp önemsememesi, bir kısmının da aksine sorun sebebiyle paniğe kapılması sonucu kurallara uymama biçimi.

Ne dersiniz, çözümlenmesi gereken bir psikososyal kavram mı ürettik acaba? Toplum biliminin önemi burada ortaya çıkıyor. Zaten toplum bilimi konusundaki eksikliğimizin, bahsettiğim tablonun meydana gelmesinde payı çok fazla. Bu konuda ciddi çalışmalar yapılarak bu eksiklik kapatılmalı.

Cumhurbaşkanımız ve diğer devlet büyükleri, 15 Temmuz’da sokağa çıkın çağrısı yaptıkları zaman, nasıl da büyük bir kararlılıkla uymuştuk söylenenlere. Ne alaka demeyelim. Tabi ki bu kez öyle bir tehlikeyle karşı karşıya değiliz ama, çok fazla insanımızın hayatını kaybetmesine sebep olan, çağrılara uymazsak şu andakinden daha da felaket sonuçlara yol açabilecek, gözle görülemeyen fakat tüm dünyayı sarmış bir virüs var. Ve birçok özgürlüğümüzü de kaybettik üstelik. Demem o ki biz bu virüsle de savaşıyoruz aslında.

Hatırlamamız gereken eski Türkçe kökenli bir kelime var: utku. Sözlük anlamı, zor zamanlardan kurtularak erişilen zafer. Bir diğer tanımı ise: birçok emek ve tehlikeli uğraşmalar pahasına kazanılan mutlu sonuç, yengi.

Kurallara uymamızı yaptırımlar değil, işte bu utku ruhu sağlamalı. Sürecin zorlu yanlarına dayanmanın yolları burada gizli.

Dört günlük sokağa çıkma sınırlandırması kapıda. Lütfen bu dört günün öncesinde ve sonrasında bu bilinçle hareket edelim. Bu kez başaralım.

Çok bunaldık, çok haklısınız... Fakat düşünsenize, dışarıdaki havayı soluduğumuz an kaptığımız bir virüs ya da kimyasal bir gaz söz konusu olabilirdi. Dışarı çıkıp ihtiyaçlarımızı karşılamak şöyle dursun; cam bile açamayabilir, balkona dahi çıkamayabilirdik. Veya her an üzerimize bomba düşebilir, her an kapımızı kırıp içeri girebilirler korkusuyla evlerimize sinmiş kalmış da olabilirdik. Gözlerinizi kapatıp hayal edin.

Korkunç! İyimserliğim sizi biraz kızdırabilir. Lakin ben size iyimser olmanın değil, kendimce hamd etmenin ve şükretmenin tarifini verdim az önce...

Gayret et sevgili okur, kader gayrete aşıktır; tevekkül tedbire.

Sağlıcakla kalın.

Yorumlar (5)
Tekin 1 yıl önce
Yine güzel deginmissiniz değerlendirilmesi gereken bir bakış açısı idi.Tebrik ediyorum
Sosyal Siyasetçi. 1 yıl önce
Zeynep Hanım kutlarım, her zaman olduğu gibi yine ortada olan bir meseleyi bizler için ince ayrıntılarla ele almışsınız. Sıkılmadan okumayı sürdürdüm. Özellikle her hafta konu ile ilgili kelimelerin farklı anlamlarını bize aktarmanız çok hoş. Kendi adıma teşekkürü borç bilirim. Başarılarınız daim olsun...
Garib 1 yıl önce
Kalemine yüreğine sağlık çok güzel ifade etmişsin.anlayana
Murat tekin 1 yıl önce
Basirilarin devamını diliyoruz Zeynep
E.Demirci 1 yıl önce
Keşke göstersek o gayreti...Kaleminize sağlık...
26°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 22 Haziran 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30