banner10

banner11

Kaybolan Meslekler: Sapçılık

Kaybolan Meslekler köşemizde bugün sap ustalarını ve sapçılık mesleğini anlatıyoruz. Oldukça emek gerektiren bu meslek, zamana yenik düşenlerden…

KÜLTÜR SANAT 12.08.2021, 17:47
Kaybolan Meslekler: Sapçılık
banner51

Sap bir nesnenin veya ürünün, elle tutulmaya olanak sağlayan kısmıdır. Bu sapları yapan ustalara ise “sap ustaları” denir. Kazma, kürek, çekiç gibi ürünlerin sapları yapılmadan önce ağaç seçimi yapılır. Ürünün özelliklerine göre ağaç seçimi değişebilir. Örneğin güç gerektiren bir aletin sapı için çınar, dut ağacı gibi sağlam ağaçlar kullanılırdı. Bu ağaç kesimi ise, devletin kendilerine hak verdiği, “madtah” denilen ağaç kesimi için orman müdürlüğüne başvuru yaparlardı. Orman mühendislerinin tespit ettiği hasta ve yaşlı ağaçlar kesilirdi. İşte bu ağaçları kesen “madtah” denilen köylüler, sepetçilik, sapçılık gibi mesleklerle uğraşan esnafa satardı.

Ağaçları alan sap ustası, önce özel bir dizme yöntemi ile ağaçları dizer ve kurutmaya bırakırdı. Daha sonra “büyük ıçkı” denilen bir aletle ağaçlara doğrultma işi yapılırdı. Bu işleme “ağartma işi” denirdi. Ağartma işinden sonra yaklaşık on gün daha kurumaya bırakılırdı. Ardından fırınlama işine geçilirdi. Ekmekçi fırınlarına benzeyen fırınlarda önce odunlar yakılır, odunlar kül haline gelince de ağaçlar fırın küreği ile fırının bir tarafına yerleştirilir. Diğer tarafına ise ağaç dalları konurdu. Bu dallardan yaklaşık 10 dakika içinde buhar çıkmaya başlardı. Bu buhar kesildikten sonra ise ağaçlar fırından alınırdı. Daha sonra “baskı” denilen bir aletle ağaçlara doğrultma işlemi yapılır. Fazlasıyla fiziksel güç gerektiren bu işlemler oldukça emek gerektirirdi. Birçok boyutta baskılama aleti vardı. Dalların ebatları farklılık gösterdiği için böyleydi. Doğrultma işleminden sonra da küçük ıçkılama işlemine geçilirdi. Içkının keskin tarafı yağ taşında bileylenir. Içkının jilet kadar keskin olması gerekir.

Oldukça zahmetli işlemlerden sonra sap kısmı hazırlanırdı. Eski zamanlarda özellikle İstanbul’da sap ustalarına oldukça sık rastlanırdı. Artık yavaş yavaş yok olmaya başlayan bu mesleği yaşatmaya çalışan birkaç kişi dışında yapan yok. Usta-çırak şeklinde öğrenilen bu meslek, yıllarca birçok esnafın geçim kaynağı olmuştur.

Yorumlar (0)
19°
kapalı
Namaz Vakti 27 Eylül 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Hekimoğlu Trabzon 4 10
2. Sivas Belediyespor 4 10
3. Silahtaroğlu Vanspor FK 4 10
4. An Zentrum Bayburt Özel İdarespor 4 10
5. Bodrumspor 4 9
6. Sakaryaspor 4 8
7. Ankaraspor 4 7
8. Etimesgut Belediyespor 4 7
9. Somaspor 4 7
10. Çorum FK 4 6
11. Serik Belediyespor 4 6
12. İnegölspor 4 5
13. Afjet Afyonspor 4 5
14. Diyarbekirspor 4 4
15. Sarıyer 4 4
16. Turgutluspor 4 1
17. Ergene Velimeşespor 4 1
18. Adıyaman FK 4 0
19. Kahramanmaraşspor 4 0
20. Niğde Anadolu FK 4 0
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 7 16
2. Trabzonspor 7 15
3. Altay 7 15
4. Beşiktaş 7 14
5. Hatayspor 7 13
6. Konyaspor 7 13
7. Alanyaspor 7 13
8. Kayserispor 7 11
9. Karagümrük 7 11
10. Galatasaray 7 11
11. Sivasspor 7 9
12. Adana Demirspor 7 9
13. Antalyaspor 7 8
14. Gaziantep FK 7 8
15. Başakşehir 7 6
16. Kasımpaşa 7 6
17. Malatyaspor 7 6
18. Göztepe 7 5
19. Giresunspor 7 2
20. Rizespor 7 1
Takımlar O P
1. Ümraniye 7 19
2. Ankaragücü 7 15
3. Erzurumspor 7 15
4. Eyüpspor 7 13
5. Bandırmaspor 7 12
6. Tuzlaspor 6 11
7. Samsunspor 6 10
8. Kocaelispor 6 10
9. Manisa FK 7 9
10. Menemenspor 7 8
11. Gençlerbirliği 7 8
12. Boluspor 6 7
13. İstanbulspor 6 7
14. Altınordu 7 7
15. Adanaspor 7 6
16. Denizlispor 7 6
17. Balıkesirspor 6 6
18. Bursaspor 7 5
19. Ankara Keçiörengücü 6 4
Takımlar O P
1. Liverpool 6 14
2. Man City 6 13
3. Chelsea 6 13
4. M. United 6 13
5. Everton 6 13
6. Brighton 5 12
7. West Ham 6 11
8. Aston Villa 6 10
9. Brentford 6 9
10. Arsenal 6 9
11. Tottenham 6 9
12. Watford 6 7
13. Leicester City 6 7
14. Wolverhampton 6 6
15. Crystal Palace 5 5
16. Southampton 6 4
17. Newcastle 6 3
18. Leeds United 6 3
19. Burnley 6 2
20. Norwich City 6 0
Takımlar O P
1. Real Madrid 7 17
2. Real Sociedad 7 16
3. Sevilla 6 14
4. Atletico Madrid 7 14
5. Rayo Vallecano 7 13
6. Barcelona 6 12
7. Real Betis 7 12
8. Valencia 7 11
9. Osasuna 7 11
10. Athletic Bilbao 7 10
11. Villarreal 6 8
12. Mallorca 7 8
13. Espanyol 7 6
14. Cádiz 7 6
15. Elche 7 6
16. Celta de Vigo 6 4
17. Levante 7 4
18. Granada 6 3
19. Deportivo Alaves 6 3
20. Getafe 7 0