banner10

banner11

Kaybolan Meslekler: Kakmacılık Sanatı

Ne yazık ki ilerleyen zamanla ve teknoloji ile birlikte kaybolmaya yüz tutmuş, sanatın ve zanaatın buluştuğu birçok meslek var. Bu köşemizde sizler için bu meslekleri ele alıp, tanıtacağız. İşte bu mesleklerden biri olan kakma sanatı…

Kaybolan Meslekler: Kakmacılık Sanatı
banner51

Zamanın değişmesi ile birlikte birçok şey geride kalıyor. Yaşam standartlarının ve teknolojinin ilerleme hızını yakalamak, uyum sağlamak oldukça zor. Hal böyle olunca da bazı mesleklerde zamanı yakalayamadı. İşte bunlardan biri olan Kakmacılık, Orta Asya’da doğan bir meslek. Altın, gümüş, bakır gibi plakalar üzerine işlenen motif ve desenlerin eşsiz bir görüntü oluşturduğu kakmacılık sanatı, en parlak dönemlerini Osmanlı döneminde yaşadı. Günümüzde unutulmaya yüz tutmuş bu sanat Dünya’da koleksiyonerler tarafından hala tercih ediliyor.

Ahşap kakma, sedef kakma gibi türleri olan bu sanat, ahşap yâda altın, gümüş gibi plakaların, binlerce çekiç veya çelik uçlu kalem darbesiyle şekil alması sonucu oluşuyor. Oldukça emek gerektiren bir meslek. Ortaya çıkan eserlerin bu kadar zarif ve hoş olmasında bu emeğin etkisi büyüktür diyebiliriz.

Yapılan kazı çalışmalarından ve destanlardan yola çıkarak kakma sanatının, Orta Asya Türklerine kadar dayandığını söyleyebiliriz. Maden işleme tekniklerinden biri olan kakmacılığın, bu konuda oldukça ustalaşmış Türkler tarafından başka medeniyetlere yayıldığı düşünülüyor. Kakmacılık sanatını Hindistan, İran gibi birçok ülke, kendi kültürlerine uyarlayarak yaşattı.

Türklerin İslamiyet’i kabul etmesi ile birlikte birçok alanda etkisini gösteren değişim kakma sanatında da kendisini gösterdi. İslam sanatı soyuta dönük bir çerçeve çizerken, Türk sanatı ise gerçekçi yapıya bağlı, doğa, tabiat kimi imgeler üzerinde ilerliyordu. Bu iki yapının birleşmesiyle ortaya şahane eserler çıkartan sanatçılar, şamdan, küpe, toka, hayvan gövdeli fıskiyeler, buhurdanlıklar ve ibrikler üzerinde kakma sanatını hayata geçiriyordu.

ALTIN DEVİR

Osmanlı döneminde maden işlemesinin yanı sıra iyi yetiştirilen ve korunan sanatçılarla birlikte, 18. Yüzyılda kakma sanatı altın çağını yaşadı. Sanatın olgunluğa ulaşması, yeni şekillerin ortaya çıkması ve artık kullanılan ürünlerde çeşitliliğin artması bu durumun etmenlerinden biridir. Bu yüzyılda kakma mesleği, Enderun ve Kapalıçarşı’daki, ünü sınırları aşmış ustalar tarafından öğretiliyordu. Fakat 19. Yüzyılla birlikte sanat duraklama dönemine girdi. Cumhuriyet’in ilk yılları ile dem kaybolmaya yüz tuttu. Günümüzde Kapalıçarşı’daki birkaç sanatkar tarafından gelecek kuşaklara aktarılmaya çalışılıyor.

NASIL YAPILIR?

Gümüş ya da altın gibi plakalar, metalde esnemeyi önleyen zift maddesine ısı işlemleri ile yapıştırılır. Çok çeşitli çelik uçları olan kalemlere, çekiçle binlerce defa vurulması sonucu metal levha desenlerle süslenir. Temel tekniği budur. Kabartmalar, metal plakaya içten, dıştan ya da hem içten hem dıştan çelik kalemlerle vurularak oluşur. Kakma sanatında en önemli şey tasarımdır. Ürün özelliğine göre tasarıma karar verilir. Ön taslak hazırlandıktan sonra detaylı tasarım kısmına geçiliyor. Detaylı tasarım da yapıldıktan sonra sıra uygulama kısmına geliyor. Astar çekilip, dövü, sıvama teknikleri kullanılarak kabartma teknikleri devreye giriyor. Son kısım ise sade kısmı. Parçalara bölünen ürünler birleştiriliyor ve ürünün makyajı diyebileceğimiz yaldız işlemine geçiliyor. Tüm bu zahmetli işlemler sonrası ürün hazır oluyor. Geçmişin zarafeti, bu ürünlerle karşımıza çıkıyor.

Yorumlar (0)
19°
kapalı
Namaz Vakti 23 Eylül 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivas Belediyespor 3 9
2. Bodrumspor 3 9
3. Ankaraspor 3 7
4. Hekimoğlu Trabzon 3 7
5. Silahtaroğlu Vanspor FK 3 7
6. Somaspor 3 7
7. An Zentrum Bayburt Özel İdarespor 3 7
8. Etimesgut Belediyespor 3 6
9. Çorum FK 3 5
10. Sakaryaspor 3 5
11. Sarıyer 3 4
12. Serik Belediyespor 3 3
13. Afjet Afyonspor 3 2
14. İnegölspor 3 2
15. Diyarbekirspor 3 1
16. Ergene Velimeşespor 3 1
17. Turgutluspor 3 0
18. Adıyaman FK 3 0
19. Kahramanmaraşspor 3 0
20. Niğde Anadolu FK 3 0
Takımlar O P
1. Beşiktaş 6 14
2. Hatayspor 6 13
3. Trabzonspor 5 13
4. Altay 6 12
5. Karagümrük 6 11
6. Konyaspor 5 11
7. Fenerbahçe 5 10
8. Kayserispor 6 10
9. Alanyaspor 5 9
10. Gaziantep FK 6 8
11. Galatasaray 6 8
12. Sivasspor 6 6
13. Adana Demirspor 6 6
14. Malatyaspor 6 6
15. Kasımpaşa 5 5
16. Göztepe 6 5
17. Antalyaspor 6 5
18. Başakşehir 6 3
19. Giresunspor 5 1
20. Rizespor 6 1
Takımlar O P
1. Ümraniye 6 16
2. Ankaragücü 6 12
3. Eyüpspor 6 12
4. Erzurumspor 6 12
5. Tuzlaspor 5 11
6. Bandırmaspor 6 9
7. Manisa FK 6 9
8. Boluspor 5 7
9. Samsunspor 5 7
10. Kocaelispor 5 7
11. Altınordu 6 7
12. Menemenspor 6 7
13. Adanaspor 6 6
14. Balıkesirspor 5 6
15. Denizlispor 6 6
16. Bursaspor 6 5
17. Gençlerbirliği 6 5
18. İstanbulspor 5 4
19. Ankara Keçiörengücü 6 4
Takımlar O P
1. Chelsea 5 13
2. Liverpool 5 13
3. M. United 5 13
4. Brighton 5 12
5. Man City 5 10
6. Everton 5 10
7. Tottenham 5 9
8. West Ham 5 8
9. Brentford 5 8
10. Aston Villa 5 7
11. Watford 5 6
12. Leicester City 5 6
13. Arsenal 5 6
14. Crystal Palace 5 5
15. Southampton 5 4
16. Wolverhampton 5 3
17. Leeds United 5 3
18. Newcastle 5 2
19. Burnley 5 1
20. Norwich City 5 0
Takımlar O P
1. Real Madrid 6 16
2. Atletico Madrid 6 14
3. Sevilla 5 11
4. Valencia 6 10
5. Rayo Vallecano 6 10
6. Real Sociedad 5 10
7. Athletic Bilbao 6 9
8. Barcelona 4 8
9. Osasuna 5 8
10. Mallorca 6 8
11. Villarreal 5 7
12. Real Betis 5 6
13. Espanyol 6 6
14. Elche 6 6
15. Cádiz 5 5
16. Levante 6 4
17. Celta de Vigo 6 4
18. Granada 5 3
19. Getafe 6 0
20. Deportivo Alaves 5 0