10.11.2020, 12:35

Kansız Mısınız?

Beni okuyan tüm okurlarıma merhabalar,

Çokça kulağıma gelen bir konudan konuşacağız bugün. Kansızım, kanım düştü.

Gerçekten kansız mısınız yoksa bir vitamin – mineral eksikliğiniz mi bulunmakta?

Genellikle halk dilinde kansızlıkla kastedilenin demir eksikliği olduğunu düşünmekteyim ancak kansızlık ve demir eksikliği aynı şeyler değillerdir.

Kansızlık; vücudunuzdaki kan hücre sayılarının, hemoglobinin düşük olmasıdır. Kansızlığın bir çok nedeni olabilir ve bu nedenlerden biri evet demir eksikliği! Diğerleri ise; B12 vitamini eksikliği, Folik asit eksikliği, Kronik hastalıklar, Enfeksiyonlar olabilir.

Demir eksikliğinde ise ilk olarak demir deposu olan ferritin seviyelerinde düşüşlere görülmektedir ve sonrasında kanda demir miktarları azalmaktadır. Demir eksikliği bulunan kişilerde görülebilecek durumlar; halsizlik, huzursuzluk, baş ağrısı ve baş dönmesi, yorgunluk, nefes darlığı, göğüs ağrısıdır.

Demiri hayatımızda bu kadar önemli yapan ise hücrelerin yaşamsal fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için gerekli olan oksijeni taşıyor olmasıdır. Kanda demir miktarının azalmasıyla birlikte oksijen taşınma kapasitesi olacak ve yaşamsal fonksiyonlarda hücrelerin işleyişi yavaşlayacak, zorlaşacaktır.

Demir eksikliği nasıl oluşur sorusunun cevabı ise tek budur diyemeyiz. Bunlar;

Yetersiz alım : Yanlış beslenme alışkanlıkları, gebelik, emziklilik, menstruasyon, büyüme döneminde demir ihtiyaçları değiştiğinden yetersiz bir alım söz konusu olabilir ve bu durum demir eksikliğine götürebilir.

Kan kaybı : Sindirim sisteminde var olan hastalıklarda ( kolon kanseri, ülseratif kolit, crohn hastalığı, mide ülseri), idrar yolları hastalıklarında olabilmektedir.

Emilim Bozukluğu : Vücudunda emilim bozukluğu olan kişilerde de demir eksikliği görülebilmektedir. Örneğin; Çölyak hastalığı, midede helicobacter pilori’ye bağlı gastrit.

Köşe yazımı tamamlamadan önce demir eksikliği olmaması veya olduğunda nelere dikkat etmeli hususuna da değinelim.

Demirin besinsel iki formu bulunmaktadır hem demir ve hem olmayan demir. Hem demir, hem olmayan demire göre vücudumuzda daha iyi emilir.

  1. Ciğer, dalak, karaciğer ve kırmızı et demirin ana kaynaklarındandır.
  2. Kuru meyveler (kuru üzüm, kuru kayısı, kuru dut), yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak, pazı), fındık, fıstık, susam, tavuk, balık, yumurta, pekmez, üzüm, kurubaklagiller de demirin kaynaklarındadır.
  3. Demir içerikli besinler tüketirken yanında C vitamini kaynaklarından tercih etmelisiniz. Örneğin; köfte yerken yanında bol yeşillikli limonlu bir salata veya portakal suyu veya yanında bir portakal yemek gibi.
  4. Demir içerikli bir öğün yaptığınızda çay-kahve tüketiminin 45 dakika sonra tüketmeye özen göstermeli çünkü çay ve kahvenin içerisindeki bileşenler demir emilimini azaltmaktadır.
  5. Ciddi demir eksikliklerinde demir içerikli öğünün yanı sıra süt, yoğurt gibi kalsiyum kaynaklarını tüketmemeli daha çok farklı bir zamanda tercih etmeliyiz.
  6. İyi pişirilmeyen kurubaklagillerin de demir emilimi azalmaktadır.
  7. Bitkisel demir kaynaklarının yanında C vitamini alımı yine mutlaka olmalıdır.
  8. Bitkisel demir kaynakları hayvansal demir kaynakları ile birleştirilerek tüketilebilir. Örneğin; ıspanaklı yumurta veya kıymalı ıspanak yemeği.
  9. Kahvaltılara 1-2 tatlı kaşığı pekmez ilave edilebilir ancak tek başına yeterli olmayacaktır.

10 – Günlük kullanılan paslanmaz çelik tavalar/tencereler, alüminyum ihtiva eden mutfak gereçleri ve tenekeler de demir emilimini azaltmaktadır bu aşamada demir döküm tavalar kullanılabilir.

Kısaca özetlemem gerekirse; demir eksikliği ile kansızlık aynı durumlar değildir ancak kansızlığın bir nedeni olarak demir eksikliği olabilir. Kan tahlillerinizde baktırılması gereken bir mineral olup eksikliğinde doktor ve diyetisyen tavsiyelerine kulak vermeniz gerekmektedir.

Sağlıkla kalın.

Diyetisyen Senem ÇELİK

Yorumlar (0)
banner1
15°
açık
Namaz Vakti 27 Kasım 2020
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. EYÜPSPOR 11 28
2. TURGUTLUSPOR 11 24
3. VAN SPOR FUTBOL KULÜBÜ 11 21
4. SERİK BELEDİYESPOR 11 19
5. SAKARYASPOR A.Ş. 11 19
6. KIRKLARELİSPOR 10 16
7. ETİMESGUT BELEDİYESPOR 11 16
8. KARACABEY BELEDİYE SPOR A.Ş. 11 15
9. KIRŞEHİR BELEDİYE SPOR 10 15
10. KARATAY TERMAL 1922 KONYASPOR 11 14
11. BODRUMSPOR A.Ş. 11 12
12. TARSUS İDMAN YURDU 10 12
13. GMG KASTAMONUSPOR 11 12
14. SİVAS BELEDİYE SPOR 10 11
15. MAMAK FK 10 11
16. PENDİKSPOR 10 10
17. TETİŞ YAPI ELAZIĞSPOR 11 10
18. PAZARSPOR 8 10
19. BAYBURT ÖZEL İDARE SPOR 8 9
20. KARDEMİR KARABÜKSPOR 11 -2
Takımlar O P
1. Alanyaspor 8 20
2. Fenerbahçe 9 20
3. Galatasaray 9 17
4. Gaziantep FK 9 14
5. Karagümrük 9 13
6. Başakşehir 9 13
7. Beşiktaş 8 13
8. Konyaspor 8 12
9. Rizespor 8 12
10. Kasımpaşa 9 12
11. Hatayspor 7 12
12. Göztepe 8 11
13. Malatyaspor 8 11
14. Sivasspor 8 9
15. Trabzonspor 9 9
16. Antalyaspor 9 9
17. Erzurumspor 8 8
18. Kayserispor 8 7
19. Gençlerbirliği 8 5
20. Denizlispor 8 5
21. Ankaragücü 7 2
Takımlar O P
1. Altınordu 10 20
2. Adana Demirspor 9 18
3. Ankara Keçiörengücü 10 18
4. Tuzlaspor 9 18
5. İstanbulspor 9 17
6. Samsunspor 10 17
7. Giresunspor 9 15
8. Bursaspor 10 14
9. Balıkesirspor 10 14
10. Altay 8 13
11. Akhisar Bld.Spor 10 13
12. Adanaspor 9 12
13. Ümraniye 10 10
14. Bandırmaspor 10 8
15. Boluspor 10 7
16. Menemen Belediyespor 8 6
17. Ankaraspor 9 5
18. Eskişehirspor 10 1
Takımlar O P
1. Tottenham 9 20
2. Liverpool 9 20
3. Chelsea 9 18
4. Leicester City 9 18
5. Southampton 9 17
6. Everton 9 16
7. Aston Villa 8 15
8. West Ham 9 14
9. Wolverhampton 9 14
10. M. United 8 13
11. Crystal Palace 9 13
12. Arsenal 9 13
13. Man City 8 12
14. Leeds United 9 11
15. Newcastle 9 11
16. Brighton 9 9
17. Burnley 8 5
18. Fulham 9 4
19. West Bromwich 9 3
20. Sheffield United 9 1
Takımlar O P
1. Real Sociedad 10 23
2. Atletico Madrid 8 20
3. Villarreal 10 19
4. Real Madrid 9 17
5. Cádiz 10 14
6. Granada 9 14
7. Sevilla 8 13
8. Athletic Bilbao 9 12
9. Valencia 10 12
10. Elche 8 12
11. Getafe 9 12
12. Real Betis 10 12
13. Barcelona 8 11
14. Osasuna 9 11
15. Deportivo Alaves 10 10
16. Eibar 10 10
17. Real Valladolid 10 9
18. Levante 9 7
19. Huesca 10 7
20. Celta de Vigo 10 7