10.11.2020, 12:35

Kansız Mısınız?

Beni okuyan tüm okurlarıma merhabalar,

Çokça kulağıma gelen bir konudan konuşacağız bugün. Kansızım, kanım düştü.

Gerçekten kansız mısınız yoksa bir vitamin – mineral eksikliğiniz mi bulunmakta?

Genellikle halk dilinde kansızlıkla kastedilenin demir eksikliği olduğunu düşünmekteyim ancak kansızlık ve demir eksikliği aynı şeyler değillerdir.

Kansızlık; vücudunuzdaki kan hücre sayılarının, hemoglobinin düşük olmasıdır. Kansızlığın bir çok nedeni olabilir ve bu nedenlerden biri evet demir eksikliği! Diğerleri ise; B12 vitamini eksikliği, Folik asit eksikliği, Kronik hastalıklar, Enfeksiyonlar olabilir.

Demir eksikliğinde ise ilk olarak demir deposu olan ferritin seviyelerinde düşüşlere görülmektedir ve sonrasında kanda demir miktarları azalmaktadır. Demir eksikliği bulunan kişilerde görülebilecek durumlar; halsizlik, huzursuzluk, baş ağrısı ve baş dönmesi, yorgunluk, nefes darlığı, göğüs ağrısıdır.

Demiri hayatımızda bu kadar önemli yapan ise hücrelerin yaşamsal fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için gerekli olan oksijeni taşıyor olmasıdır. Kanda demir miktarının azalmasıyla birlikte oksijen taşınma kapasitesi olacak ve yaşamsal fonksiyonlarda hücrelerin işleyişi yavaşlayacak, zorlaşacaktır.

Demir eksikliği nasıl oluşur sorusunun cevabı ise tek budur diyemeyiz. Bunlar;

Yetersiz alım : Yanlış beslenme alışkanlıkları, gebelik, emziklilik, menstruasyon, büyüme döneminde demir ihtiyaçları değiştiğinden yetersiz bir alım söz konusu olabilir ve bu durum demir eksikliğine götürebilir.

Kan kaybı : Sindirim sisteminde var olan hastalıklarda ( kolon kanseri, ülseratif kolit, crohn hastalığı, mide ülseri), idrar yolları hastalıklarında olabilmektedir.

Emilim Bozukluğu : Vücudunda emilim bozukluğu olan kişilerde de demir eksikliği görülebilmektedir. Örneğin; Çölyak hastalığı, midede helicobacter pilori’ye bağlı gastrit.

Köşe yazımı tamamlamadan önce demir eksikliği olmaması veya olduğunda nelere dikkat etmeli hususuna da değinelim.

Demirin besinsel iki formu bulunmaktadır hem demir ve hem olmayan demir. Hem demir, hem olmayan demire göre vücudumuzda daha iyi emilir.

  1. Ciğer, dalak, karaciğer ve kırmızı et demirin ana kaynaklarındandır.
  2. Kuru meyveler (kuru üzüm, kuru kayısı, kuru dut), yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak, pazı), fındık, fıstık, susam, tavuk, balık, yumurta, pekmez, üzüm, kurubaklagiller de demirin kaynaklarındadır.
  3. Demir içerikli besinler tüketirken yanında C vitamini kaynaklarından tercih etmelisiniz. Örneğin; köfte yerken yanında bol yeşillikli limonlu bir salata veya portakal suyu veya yanında bir portakal yemek gibi.
  4. Demir içerikli bir öğün yaptığınızda çay-kahve tüketiminin 45 dakika sonra tüketmeye özen göstermeli çünkü çay ve kahvenin içerisindeki bileşenler demir emilimini azaltmaktadır.
  5. Ciddi demir eksikliklerinde demir içerikli öğünün yanı sıra süt, yoğurt gibi kalsiyum kaynaklarını tüketmemeli daha çok farklı bir zamanda tercih etmeliyiz.
  6. İyi pişirilmeyen kurubaklagillerin de demir emilimi azalmaktadır.
  7. Bitkisel demir kaynaklarının yanında C vitamini alımı yine mutlaka olmalıdır.
  8. Bitkisel demir kaynakları hayvansal demir kaynakları ile birleştirilerek tüketilebilir. Örneğin; ıspanaklı yumurta veya kıymalı ıspanak yemeği.
  9. Kahvaltılara 1-2 tatlı kaşığı pekmez ilave edilebilir ancak tek başına yeterli olmayacaktır.

10 – Günlük kullanılan paslanmaz çelik tavalar/tencereler, alüminyum ihtiva eden mutfak gereçleri ve tenekeler de demir emilimini azaltmaktadır bu aşamada demir döküm tavalar kullanılabilir.

Kısaca özetlemem gerekirse; demir eksikliği ile kansızlık aynı durumlar değildir ancak kansızlığın bir nedeni olarak demir eksikliği olabilir. Kan tahlillerinizde baktırılması gereken bir mineral olup eksikliğinde doktor ve diyetisyen tavsiyelerine kulak vermeniz gerekmektedir.

Sağlıkla kalın.

Diyetisyen Senem ÇELİK

Yorumlar (0)
banner1
-7°
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 18 Ocak 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. EYÜPSPOR 19 47
2. VAN SPOR FUTBOL KULÜBÜ 19 37
3. TURGUTLUSPOR 19 36
4. SAKARYASPOR A.Ş. 19 35
5. KIRŞEHİR BELEDİYE SPOR 19 33
6. PAZARSPOR 19 33
7. KIRKLARELİSPOR 19 30
8. BODRUMSPOR A.Ş. 19 29
9. SERİK BELEDİYESPOR 19 29
10. TARSUS İDMAN YURDU 19 27
11. SİVAS BELEDİYE SPOR 19 26
12. KARACABEY BELEDİYE SPOR A.Ş. 19 26
13. ETİMESGUT BELEDİYESPOR 19 24
14. PENDİKSPOR 19 20
15. KARATAY TERMAL 1922 KONYASPOR 19 19
16. GMG KASTAMONUSPOR 19 19
17. MAMAK FK 19 19
18. TETİŞ YAPI ELAZIĞSPOR 19 18
19. BAYBURT ÖZEL İDARE SPOR 19 14
20. KARDEMİR KARABÜKSPOR 19 -1
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 17 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 18 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12