banner10

banner11

Işık Kirliliği Uyarısı: Yılda 1 Milyar TL'lik Enerji İsraf Oluyor

Şehir ve mekanların plansız aydınlatılmasıyla oluşan ışık kirliliğine dikkat çeken İstanbul Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Sinan Aliş, "Türkiye’de 1 milyar TL’nin üzerinde toplam ışık kirliliği kaynaklı israfımız oluyor" dedi.

GÜNDEM 23.05.2021, 10:59 Muhammet Fışkın
Işık Kirliliği Uyarısı: Yılda 1 Milyar TL'lik Enerji İsraf Oluyor
banner51

Şehirlerin aydınlatılmasında kullanılan güçlü yapay ışıklar, yaşanılan bölgeyi daha güvenli hale getirdiği ve büyük binalara ihtişamlı ve olağanüstü bir görüntü kattığı için son dönemde popülerlik kazansa da ışık kirliliğini de beraberinde getiriyor. Dünyada yanlış aydınlatmadan dolayı kaybolan toplam ışık miktarının hem ekonomiye hem de insan sağlığına ve doğaya olan olumsuz etkileri de gün geçtikçe artıyor. Yapay aydınlatmadan dolayı ortaya çıkan enerji israfı ve diğer sorunlara dikkat çeken İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Sinan Aliş, Türkiye'de ışık kirliliği kaynaklı israfın yaklaşık 1 milyar TL'ye ulaştığını ifade etti.

“NASA'NIN BÜTÇESİNİN 8'DE 1'İ HER YIL UZAYA KAÇIYOR”

Işık kirliliği ile birlikte gelen israfa dikkat çeken Aliş, “Işık kirliliği aslında ışığın yanlış yerde ve yanlış zamanda kullanılmasıyla ilgili bir terim. Ama daha genel anlamıyla ifade etmek gerekirse uzaya kaçan ya da gökyüzüne kaçan gereksiz aydınlatma ve gereksiz ışık kullanımı olarak söyleyebiliriz. Işık kirliliğini oluşturan birçok faktör var. Tabii en önemli sebepleri dış ortam aydınlatması. Buna bina aydınlatmaları, süsleme için kullanılan aydınlatmalar, bunların hepsi dahil aslında. Ama temelde dış ortam aydınlatması ışık kirliliğinin esas kaynağıdır. Amerikan'dan örnek verelim. Amerika'nın yıllık ışık kirliliğinden kaynaklı kaybettiği enerji tüketimi 3 milyar dolar, son zamanlarda 3 buçuk milyar dolara çıktı. Bütün Amerika'nın yıllık tüketimi bu düzeyde. Bunu Amerika'nın nüfusuna böldüğünüz zaman kişi başına 10 dolardan biraz daha fazlaya tekabül ediyor. Böyle düşünüldüğünde az gibi gelebilir ama 3 buçuk milyar dolar büyük bir rakam. Şöyle karşılaştıralım, NASA'nın bütçesi 24 milyar dolar, dolayısıyla NASA'nın bütçesinin 8'de 1'i her yıl uzaya kaçıyor” diye konuştu.

“TÜRKİYE'DE 1 MİLYAR TL'NİN ÜZERİNDE TOPLAM IŞIK KİRLİLİĞİ KAYNAKLI TÜKETİMİMİZ GÖZÜKÜYOR”

Türkiye ve İstanbul'daki ışık kirliliğinden dolayı ortaya çıkan maddi kaybın altını çizen Aliş, “Türkiye'de 1 milyar TL'nin üzerinde toplam ışık kirliliği kaynaklı tüketimimiz gözüküyor. İstanbul'da 250 milyon TL'nin üzerinde yıllık toplam uzaya kaçan boş enerji masrafımız olduğu görülüyor. Son yıllarda yapılan bir çalışmada 2012-2019 yılları arasında Türkiye'de ışık kirliliğinin yüzde 80 arttığını gösteriyor. İstanbul, Türkiye'nin toplam ışık kirliliğinin yüzde 12'sini oluşturuyor. Dolayısıyla bu ciddi bir rakam. En büyük ışık kirliliği kaynağı Türkiye'de İstanbul. Bunun önüne geçmek için yapılması gereken şeyler, birincisi kullandığımız armatürleri değiştirmek yani lambalarımızın türünü değiştirmek. Zaten bütün dünya giderek led aydınlatmaya doğru geçiyor. Ama ledlerin de yanlış ve doğru türleri var. Onların bazılarında biraz daha sıcak renkli ledleri kullanmak, yani beyaz renkli ledler yerine daha sarımtırak ledleri kullanmak gerekiyor. İkincisi ledler dışında mevcut ampullerimizi kullanmaya devam edecek olsak bile bu sokak aydınlatmalarının şapkalı dediğimiz yöntemlerle uzaya veya gökyüzüne ışık kaçırmayacak şekilde perdelenmesi gerekiyor. Dolayısıyla sadece lambanın bulunduğu yere ya da hemen altına ışık vermesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.

“GEREKSİZ VE AŞIRI AYDINLATMA HAYVANLARIN YOLLARINI KAYBETMELERİNE SEBEP OLUYOR”

Işık kirliliğinin insanlara, hayvanlara ve bitkilere verdiği zararları anlatan Aliş, “Özellikle gereksiz ve aşırı aydınlatma hayvanların yollarını kaybetmelerine sebep oluyor. Sahil kıyılarında Türkiye coğrafyasına özgü olan karetta karettalar ya da birçok başka hayvan yumurtlama yapacağı yerleri şaşırıyorlar. Çünkü ışığa doğru gidiyorlar ve alıştıkları, yüzyıllardır geldikleri kumsalları kaybedip başka yerlere gidip yumurtalarını bırakıyorlar. Sonucunda uygun olmayan yerlere bıraktıkları için belki o hayvanlar hayatta kalamıyor veya yaşayamıyorlar. Kuşlar yönlerini şaşırıyorlar. Özellikle göçmen kuşlar, Türkiye biliyorsunuz çok ciddi bir göçmen kuş kuşağı altında, dolayısıyla bütün bu hayvanlar için ve daha birçok hayvan için aslında yönlerini şaşırma, yollarını kaybetme ve ölme gibi bir durum söz konusu oluyor. Bunun dışında aşırı ışık ağaçları kurutuyor. Bütün ekosistem aslında birbirine bağlı bir şekilde bundan çok ciddi etkileniyor. Üstüne üstlük insan içinde çok ciddi bir etkisi var. Çünkü eğer karanlık bir ortamda uyuyamazsak melatonin salgılayamayız. Melatonin salgılayamazsak da vücut kendini yenileyemez, dolayısıyla bu süreçlerde orta veya uzun vadeli olarak kanser ve benzeri hastalıkları tetikliyor” dedi.

Yorumlar (0)
14°
açık
Namaz Vakti 13 Haziran 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30