12.01.2021, 10:46

DEHB’li Çocuğum Nasıl Beslenmeli ?

Herkesi köşemden selamlıyorum, umarım sağlınız ve keyfiniz yerindedir.

Bugün biraz çocuklar özeline inmek istedim.

Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Nedir? sorusuna cevap vererek uzatmadan beslenme kısmına geçmek istiyorum.

DEHB, ortalama 3 yaş civarlarında; konsantrasyon bozukluğu,  hiperaktivite, konuşulanı dinleyememe, uyku problemleri, öğrenmede yetersizlik veya güçlük gibi semptomlarla kendini gösterebilmektedir. 3 ana tipi vardır ancak ben onlardan bahsetmeyeceğim. Cinsiyete göre görülme sıklığı değişiklik gösterse de erkeklerde kızlara göre daha sık görülmektedir. Hastalığın tam nedeni bilinmemekle birlikte; genetik, çevresel, psikolojik etmenlerin etkili olduğu düşünülmektedir.

Tedavisi; doktor kontrolünde farmakoterapi, davranış terapisi olarak düşünülse de aslında bu çocuklar için bir beslenme desteği de alınabilir. Neden mi? Hemen devamında açıklıyorum.

DEHB olan çocuklarda önemli iki nörotransmitter bulunmaktadır : Dopamin ve noradrenalin. Bu nörotransmitterlerin üretilebilmesi için vücutta yeterli demir, çinko ve bakır mineralleri bulunmalıdır. Ancak Uluslararası Pediatri Dergisi’nde yayınlanan bir pilot çalışmada DEHB’li çocukların serum çinko düzeylerini düşük olduğunu belirtmiş ve bunun yanı sıra bu çocukların düşük serum bakır durumu içinde risk altında olduklarını bildirmiştir.  Beyinde bulunan demir depoları dopamine bağlı işlevleri etkilediğinden demir eksikliği DEHP ile ilişkilendirilebilmektedir. Hindistan’da yapılan bir çalışmada DEHB’li çocukların serum Ferritin değerlerine bakıldığında düşük olduğu gözlenmiştir. Kosta Rika’da 19 yıl takipli bir çalışmada demir seviyelerinin ergenlerde davranış problemleriyle ilişkili olduğu bulunmuştur.

Gıda katkı maddeleri, gıda boyaları, aspartam gibi yapay tatlandırıcılarda DEHP gelişimini olumsuz etkileyen faktörler arasına girmektedir. Yapılan çalışmalarda da bu içeriğe sahip ürün tüketiminden sonra çocukta bulunan hiperaktivitenin arttığını kanıtlamaktadır.

Omega – 3 yağ asitlerinin, nörogelişimsel bozukluklarla da bir ilişkisi bulunmaktadır. DEHP’li çocuklarda Omega-3 yağ asitlerinin alımlarının nasıl olduğuna bakıldığında düşük seviyelerde Omega-3 alımı olduğu gözlemlenmiştir ve Omega-3 alımının veya takviyelerinin okul çağındaki çocuklarda DEHP semptomlarını azaltabileceği düşünülmektedir.

Yapılan çalışmalarda çocuklar veya ergenler belirli beslenme tarzlarına göre gruplara ayrılmış ve yüksek yağ, rafine şeker tüketiminin artması, lif tüketiminin, Omega -3 alımının azalmasıyla psikolojik belirtilerin daha da arttığı gözlenmiştir.

Çalışmalarda kanıtlanmış bu beslenme düzeni DEHB’li çocuklarda kesin kullanılmalıdır diye bir durum söz konusu değildir ancak DEHB’li çocuklar veya ergenler için bu önerilerde akıllarda bir köşe de bulunmalı diye düşünmekteyim. Peki bu öneriler neler ?

  1. Beslenmeden gıda koruyucu maddelerin,  katkı maddelerinin ve renklendiricilerin çıkarılması ile davranışsal problemlerde azalmalar görüldüğü görülmüş bu nedenle ilk olarak paketli ürün tüketimlerini gözden geçirin.
  2. Kafein içeren besinler, çikolata, şeker tüketimi ile insülin salınımı ve adrenalin salınımı artacağından bu besinlerin sınırlandırılması iyi olacaktır.
  3. Çinko ve demir eksiklikleri bu çocuklarda görülebildiğinden çinko, demir kaynakları beslenmeye eklenmelidir.
  4. Omega-3’ün DEHB olmaksızın da bilişsel gelişime etki ettiği bilindiğinden Omega -3 kaynaklarından faydalanılması sağlanmalıdır. Haftada 2 gün balık tüketimi özellikle yağlı balık tüketimi bu noktada önem arz etmektedir.
  5. Sağlıklı bir beslenme modelini belki de artık hayata geçirmenin zamanı gelmiştir.
  6. Bazı DEHB’li çocuklar fenolik bileşikler ve salisatlara karşı duyarlı olabilecekleri için salisat içeriği düşük olan besinler tercih edilebilir.
  • Salisat oranı düşük besinler : Patates, marul, bezelye, nohut, lahana
  • Salisat oranı yüksek besinler : Muz, papaya, kabuksuz şeftali, kuru üzüm, kuru erik, yaban mersini, böğürtlen, üzüm, ananas, erik, portakal, çilek, mandalina, kiraz, kızılcık, brokoli, salatalık, bamya, turp, kabak, baharatlar.

Sağlıcakla kalın.

Diyetisyen Senem ÇELİK

Yorumlar (0)
banner1
15°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 25 Ocak 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. EYÜPSPOR 19 47
2. VAN SPOR FUTBOL KULÜBÜ 19 37
3. TURGUTLUSPOR 19 36
4. SAKARYASPOR A.Ş. 19 35
5. KIRŞEHİR BELEDİYE SPOR 19 33
6. PAZARSPOR 19 33
7. KIRKLARELİSPOR 19 30
8. BODRUMSPOR A.Ş. 19 29
9. SERİK BELEDİYESPOR 19 29
10. TARSUS İDMAN YURDU 19 27
11. SİVAS BELEDİYE SPOR 19 26
12. KARACABEY BELEDİYE SPOR A.Ş. 19 26
13. ETİMESGUT BELEDİYESPOR 19 24
14. PENDİKSPOR 19 20
15. KARATAY TERMAL 1922 KONYASPOR 19 19
16. GMG KASTAMONUSPOR 19 19
17. MAMAK FK 19 19
18. TETİŞ YAPI ELAZIĞSPOR 19 18
19. BAYBURT ÖZEL İDARE SPOR 19 14
20. KARDEMİR KARABÜKSPOR 19 -1
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Trabzonspor 20 33
6. Hatayspor 20 32
7. Alanyaspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. Samsunspor 18 36
3. İstanbulspor 17 34
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Celta de Vigo 20 24
10. Cádiz 20 24
11. Levante 19 23
12. Getafe 18 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13