banner10

banner11

16.02.2021, 13:21

Bi Kahve?

Karlı, bembeyaz bir Salı gününden merhabalar,

Bugün, diğer günler olduğu gibi kahvaltı sonrasında kahve yaparken aklıma bu konuda da yazabileceğim geldi çünkü çok sıklıkla tüketiyoruz, kahve bahane sohbet şahane zamanları da olmamış değildir.

E hadi gelin bakalım.

Kahve Dünyada su ve çaydan sonra en çok tüketilen içecektir. Sağlık üzerinde etkileri ise kahve bileşikleri üzerinden gerçekleşmektedir.

Kahve;  karbonhidratlar, vitaminler, mineraller, lipitler, azotlu bileşikler, fenolik bileşikler ve alkoloidleri de içeren 1000’den fazla kimyasal bileşeni içinde barındırır.

Kahve içeriğinde,  Kafein (kuvvetli bir merkezi sinir sistemi uyarıcısı) Diterpen alkoller (serum kolesterol uyarıcısı) ve Klorojenik asidin de içerisinde bulunduğu çok fazla sayıda biyolojik olarak aktif bileşik mevcuttur.

Geçmişten günümüze kadar kahve ile ilgili pek çok çalışma yapılmıştır. Kafeinin sağlığı  olumsuz etkilediği düşünülse de bazı kronik hastalıkların riskini azaltabileceği görüşü de bulunmaktadır.

Kafein : Yarılanma ömrü kısadır. Hızlı bir şekilde mide ve ince bağırsaktan emilip beyin dahil tüm vücut dokularına dağıtılır ve karaciğerde metabolize olur.  Kafein miktarı çeşitli etmenlere göre farklılık gösterir. Örneğin; kahvenin türüne, pişirme yöntemine, kavrulma derecesine, tüketilen miktarına göre. Amerika’da kahve satışı yapan yerlerden 240 ml’lik kahve örnekleri alındığında kafein içerikleri 72-130 mg arasında değişkenlik gösterdiği bulunmuş. Bir diğer farklı örnek ise aynı kahve dükkanından 6 farklı günde alınan 240 ml’lik kahvelerde ise kafein miktarı 130-282 mg arasında bulunmuştur.

Diterpen alkoller : Kahvedeki diğer bileşenlerden olan kahveol ve kafestol’dür. Kahvedeki kolesterolü arttıran ana bileşenler olduğu düşünülmektedir ancak kaynatılarak yapılan kahvelerde (türk kahvesi, İskandinav kahvesi)  sıcak su ile yapılan kahvelere göre daha yüksek oranda olduğu gözlemlenmiştir. Bunun nedeninin ise su- kahve arasındaki etkileşimin kısa olması veya filtrasyon olmadan kaynayan suyun süzüldüğü sistemlerde küçük parçacıkların olmayışından olduğu düşünülmektedir.

Klorojenik asit : Kahvenin en önemli polifenolüdür diyebiliriz. Antioksidan özelliği bu polifenol sayesinde olmaktadır. Ayrıca antibakteriyal ve antikanserojenik etkileri de mevcuttur.

Bir kahvede kavrulma miktarına ve tüketim miktarına göre 20-675 mg klorojenik asit bulunmaktadır.

  1. Kardiyovasküler hastalıklar ile ilişkisi diterpen alkollerin serum LDL, toplam kolestrol ve toplam plazma homosistein düzeylerinde artış olması ile ilgilidir. Yapılan araştırmalarda fazla kahve tüketiminin (>5 fincan) koroner kalp hastalıklarını arttırabileceği sonucuna varılmıştır.  Ilımlı düzeylerde tüketimi (2-3 fincan) koroner kalp hastalığı riski oluşturmadığını söyleyebiliriz.

  1. Hipertansiyon ve Aritmi ile kahve tüketimi hakkında yapılan çalışmalarda kesin sonuçlar yer almamakla birlikte spesifik bir öneri de bulunmamaktadır. Kahve  tüketimiyle kan basıncı üzerinde akut ve kronik etkileri bireyden bireye farklılıklar göstermektedir. Genetik yatkınlığı olmayan kişilerde günlük 2-3 fincan kahve tüketiminin risk oluşturmayacağı söylenebilir.

  1. Kanser üzerindeki etkisi ise kahvenin içeriğinde yer alan antioksidan özelliğe sahip faktörlerin, DNA hasar onarımında, inflamasyonu azaltması ve immün süreci desteklemesi ile kanserden koruyucu şeklinde ifade edilebilir ancak farklı kanser türleri olduğundan ve kahve – kanser ile ilgili yapılan çalışmalar sınırlı olduğundan farklı sonuçlarda elde edilmiştir.

  1. Osteoporoz üzerindeki etkisi ise yüksek oranlarda kafein alımı (>300 mg/gün) riskli bireylerde (menapoz sonrası, yaşlılık, ailede kırık öyküsü, aşırı alkol tüketimi vb.) kemik kaybına, düşük kemik yoğunluğuna ve kırıklara neden olabilmektedir.  Ancak kahve tüketimi ile osteoporoz arasındaki ilişki hala net olmamakla birlikte Dünya Sağlık Örgütü kemik kırıklıkları için risk faktörleri arasında kahveye yer vermemiştir.

  1. Kahve tüketimi ile depresyon riski arasında da ters bir ilişki söz konusudur.

  1. Kahve tüketimi ile yağ oksidasyonu artmaktadır ve ağırlık denetiminde etkilidir.

  1. Yağ oksidasyonu artışı, magnezyum ve potasyum içermesinden dolayı spor öncesi tercih edilebilir ve spor performansını arttırıcı etkiler gösterir.

  1. Yüksek kahve tüketimi ile kafein alımı yükselmekte ve bu durumda çarpıntı, anksiyete, uyku problemlerini beraberinde getirebilmektedir.

1 fincanda yaklaşık 100 mg kafein bulunmaktadır ancak yukarıda da bahsettiğim gibi kafein içeriği değişmektedir. Günlük kafein alımı 300 mg’ ı geçmemelidir. Gebeler de ise günlük kafein alımı 200 mg altında olmalıdır.

Unutulmamalıdır ki kafein sadece kahvede bulunmamaktadır. Çay, enerji içecekleri, çikolata, kola gibi asitli içeceklerde kafein içermektedir.

Sağlıcakla.

Diyetisyen Senem ÇELİK

Yorumlar (0)
17°
kapalı
Namaz Vakti 16 Haziran 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30