banner10

banner11

16.02.2021, 13:21

Bi Kahve?

Karlı, bembeyaz bir Salı gününden merhabalar,

Bugün, diğer günler olduğu gibi kahvaltı sonrasında kahve yaparken aklıma bu konuda da yazabileceğim geldi çünkü çok sıklıkla tüketiyoruz, kahve bahane sohbet şahane zamanları da olmamış değildir.

E hadi gelin bakalım.

Kahve Dünyada su ve çaydan sonra en çok tüketilen içecektir. Sağlık üzerinde etkileri ise kahve bileşikleri üzerinden gerçekleşmektedir.

Kahve;  karbonhidratlar, vitaminler, mineraller, lipitler, azotlu bileşikler, fenolik bileşikler ve alkoloidleri de içeren 1000’den fazla kimyasal bileşeni içinde barındırır.

Kahve içeriğinde,  Kafein (kuvvetli bir merkezi sinir sistemi uyarıcısı) Diterpen alkoller (serum kolesterol uyarıcısı) ve Klorojenik asidin de içerisinde bulunduğu çok fazla sayıda biyolojik olarak aktif bileşik mevcuttur.

Geçmişten günümüze kadar kahve ile ilgili pek çok çalışma yapılmıştır. Kafeinin sağlığı  olumsuz etkilediği düşünülse de bazı kronik hastalıkların riskini azaltabileceği görüşü de bulunmaktadır.

Kafein : Yarılanma ömrü kısadır. Hızlı bir şekilde mide ve ince bağırsaktan emilip beyin dahil tüm vücut dokularına dağıtılır ve karaciğerde metabolize olur.  Kafein miktarı çeşitli etmenlere göre farklılık gösterir. Örneğin; kahvenin türüne, pişirme yöntemine, kavrulma derecesine, tüketilen miktarına göre. Amerika’da kahve satışı yapan yerlerden 240 ml’lik kahve örnekleri alındığında kafein içerikleri 72-130 mg arasında değişkenlik gösterdiği bulunmuş. Bir diğer farklı örnek ise aynı kahve dükkanından 6 farklı günde alınan 240 ml’lik kahvelerde ise kafein miktarı 130-282 mg arasında bulunmuştur.

Diterpen alkoller : Kahvedeki diğer bileşenlerden olan kahveol ve kafestol’dür. Kahvedeki kolesterolü arttıran ana bileşenler olduğu düşünülmektedir ancak kaynatılarak yapılan kahvelerde (türk kahvesi, İskandinav kahvesi)  sıcak su ile yapılan kahvelere göre daha yüksek oranda olduğu gözlemlenmiştir. Bunun nedeninin ise su- kahve arasındaki etkileşimin kısa olması veya filtrasyon olmadan kaynayan suyun süzüldüğü sistemlerde küçük parçacıkların olmayışından olduğu düşünülmektedir.

Klorojenik asit : Kahvenin en önemli polifenolüdür diyebiliriz. Antioksidan özelliği bu polifenol sayesinde olmaktadır. Ayrıca antibakteriyal ve antikanserojenik etkileri de mevcuttur.

Bir kahvede kavrulma miktarına ve tüketim miktarına göre 20-675 mg klorojenik asit bulunmaktadır.

  1. Kardiyovasküler hastalıklar ile ilişkisi diterpen alkollerin serum LDL, toplam kolestrol ve toplam plazma homosistein düzeylerinde artış olması ile ilgilidir. Yapılan araştırmalarda fazla kahve tüketiminin (>5 fincan) koroner kalp hastalıklarını arttırabileceği sonucuna varılmıştır.  Ilımlı düzeylerde tüketimi (2-3 fincan) koroner kalp hastalığı riski oluşturmadığını söyleyebiliriz.

  1. Hipertansiyon ve Aritmi ile kahve tüketimi hakkında yapılan çalışmalarda kesin sonuçlar yer almamakla birlikte spesifik bir öneri de bulunmamaktadır. Kahve  tüketimiyle kan basıncı üzerinde akut ve kronik etkileri bireyden bireye farklılıklar göstermektedir. Genetik yatkınlığı olmayan kişilerde günlük 2-3 fincan kahve tüketiminin risk oluşturmayacağı söylenebilir.

  1. Kanser üzerindeki etkisi ise kahvenin içeriğinde yer alan antioksidan özelliğe sahip faktörlerin, DNA hasar onarımında, inflamasyonu azaltması ve immün süreci desteklemesi ile kanserden koruyucu şeklinde ifade edilebilir ancak farklı kanser türleri olduğundan ve kahve – kanser ile ilgili yapılan çalışmalar sınırlı olduğundan farklı sonuçlarda elde edilmiştir.

  1. Osteoporoz üzerindeki etkisi ise yüksek oranlarda kafein alımı (>300 mg/gün) riskli bireylerde (menapoz sonrası, yaşlılık, ailede kırık öyküsü, aşırı alkol tüketimi vb.) kemik kaybına, düşük kemik yoğunluğuna ve kırıklara neden olabilmektedir.  Ancak kahve tüketimi ile osteoporoz arasındaki ilişki hala net olmamakla birlikte Dünya Sağlık Örgütü kemik kırıklıkları için risk faktörleri arasında kahveye yer vermemiştir.

  1. Kahve tüketimi ile depresyon riski arasında da ters bir ilişki söz konusudur.

  1. Kahve tüketimi ile yağ oksidasyonu artmaktadır ve ağırlık denetiminde etkilidir.

  1. Yağ oksidasyonu artışı, magnezyum ve potasyum içermesinden dolayı spor öncesi tercih edilebilir ve spor performansını arttırıcı etkiler gösterir.

  1. Yüksek kahve tüketimi ile kafein alımı yükselmekte ve bu durumda çarpıntı, anksiyete, uyku problemlerini beraberinde getirebilmektedir.

1 fincanda yaklaşık 100 mg kafein bulunmaktadır ancak yukarıda da bahsettiğim gibi kafein içeriği değişmektedir. Günlük kafein alımı 300 mg’ ı geçmemelidir. Gebeler de ise günlük kafein alımı 200 mg altında olmalıdır.

Unutulmamalıdır ki kafein sadece kahvede bulunmamaktadır. Çay, enerji içecekleri, çikolata, kola gibi asitli içeceklerde kafein içermektedir.

Sağlıcakla.

Diyetisyen Senem ÇELİK

Yorumlar (0)
banner1
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 04 Mart 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. EYÜPSPOR 25 59
2. VAN SPOR FUTBOL KULÜBÜ 25 47
3. BODRUMSPOR A.Ş. 25 45
4. SAKARYASPOR A.Ş. 25 45
5. KIRŞEHİR BELEDİYE SPOR 25 43
6. TURGUTLUSPOR 25 43
7. SERİK BELEDİYESPOR 25 39
8. KIRKLARELİSPOR 25 38
9. ETİMESGUT BELEDİYESPOR 25 37
10. TARSUS İDMAN YURDU 25 36
11. PENDİKSPOR 25 35
12. PAZARSPOR 25 34
13. SİVAS BELEDİYE SPOR 25 33
14. KARACABEY BELEDİYE SPOR A.Ş. 25 33
15. KARATAY TERMAL 1922 KONYASPOR 25 26
16. BAYBURT ÖZEL İDARE SPOR 25 26
17. GMG KASTAMONUSPOR 25 24
18. MAMAK FK 25 23
19. TETİŞ YAPI ELAZIĞSPOR 25 21
20. KARDEMİR KARABÜKSPOR 25 2
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Gaziantep FK 27 43
7. Alanyaspor 26 42
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 26 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 25 43
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 27 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 26 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20