banner10

banner11

16.02.2021, 13:21

Bi Kahve?

Karlı, bembeyaz bir Salı gününden merhabalar,

Bugün, diğer günler olduğu gibi kahvaltı sonrasında kahve yaparken aklıma bu konuda da yazabileceğim geldi çünkü çok sıklıkla tüketiyoruz, kahve bahane sohbet şahane zamanları da olmamış değildir.

E hadi gelin bakalım.

Kahve Dünyada su ve çaydan sonra en çok tüketilen içecektir. Sağlık üzerinde etkileri ise kahve bileşikleri üzerinden gerçekleşmektedir.

Kahve;  karbonhidratlar, vitaminler, mineraller, lipitler, azotlu bileşikler, fenolik bileşikler ve alkoloidleri de içeren 1000’den fazla kimyasal bileşeni içinde barındırır.

Kahve içeriğinde,  Kafein (kuvvetli bir merkezi sinir sistemi uyarıcısı) Diterpen alkoller (serum kolesterol uyarıcısı) ve Klorojenik asidin de içerisinde bulunduğu çok fazla sayıda biyolojik olarak aktif bileşik mevcuttur.

Geçmişten günümüze kadar kahve ile ilgili pek çok çalışma yapılmıştır. Kafeinin sağlığı  olumsuz etkilediği düşünülse de bazı kronik hastalıkların riskini azaltabileceği görüşü de bulunmaktadır.

Kafein : Yarılanma ömrü kısadır. Hızlı bir şekilde mide ve ince bağırsaktan emilip beyin dahil tüm vücut dokularına dağıtılır ve karaciğerde metabolize olur.  Kafein miktarı çeşitli etmenlere göre farklılık gösterir. Örneğin; kahvenin türüne, pişirme yöntemine, kavrulma derecesine, tüketilen miktarına göre. Amerika’da kahve satışı yapan yerlerden 240 ml’lik kahve örnekleri alındığında kafein içerikleri 72-130 mg arasında değişkenlik gösterdiği bulunmuş. Bir diğer farklı örnek ise aynı kahve dükkanından 6 farklı günde alınan 240 ml’lik kahvelerde ise kafein miktarı 130-282 mg arasında bulunmuştur.

Diterpen alkoller : Kahvedeki diğer bileşenlerden olan kahveol ve kafestol’dür. Kahvedeki kolesterolü arttıran ana bileşenler olduğu düşünülmektedir ancak kaynatılarak yapılan kahvelerde (türk kahvesi, İskandinav kahvesi)  sıcak su ile yapılan kahvelere göre daha yüksek oranda olduğu gözlemlenmiştir. Bunun nedeninin ise su- kahve arasındaki etkileşimin kısa olması veya filtrasyon olmadan kaynayan suyun süzüldüğü sistemlerde küçük parçacıkların olmayışından olduğu düşünülmektedir.

Klorojenik asit : Kahvenin en önemli polifenolüdür diyebiliriz. Antioksidan özelliği bu polifenol sayesinde olmaktadır. Ayrıca antibakteriyal ve antikanserojenik etkileri de mevcuttur.

Bir kahvede kavrulma miktarına ve tüketim miktarına göre 20-675 mg klorojenik asit bulunmaktadır.

  1. Kardiyovasküler hastalıklar ile ilişkisi diterpen alkollerin serum LDL, toplam kolestrol ve toplam plazma homosistein düzeylerinde artış olması ile ilgilidir. Yapılan araştırmalarda fazla kahve tüketiminin (>5 fincan) koroner kalp hastalıklarını arttırabileceği sonucuna varılmıştır.  Ilımlı düzeylerde tüketimi (2-3 fincan) koroner kalp hastalığı riski oluşturmadığını söyleyebiliriz.

  1. Hipertansiyon ve Aritmi ile kahve tüketimi hakkında yapılan çalışmalarda kesin sonuçlar yer almamakla birlikte spesifik bir öneri de bulunmamaktadır. Kahve  tüketimiyle kan basıncı üzerinde akut ve kronik etkileri bireyden bireye farklılıklar göstermektedir. Genetik yatkınlığı olmayan kişilerde günlük 2-3 fincan kahve tüketiminin risk oluşturmayacağı söylenebilir.

  1. Kanser üzerindeki etkisi ise kahvenin içeriğinde yer alan antioksidan özelliğe sahip faktörlerin, DNA hasar onarımında, inflamasyonu azaltması ve immün süreci desteklemesi ile kanserden koruyucu şeklinde ifade edilebilir ancak farklı kanser türleri olduğundan ve kahve – kanser ile ilgili yapılan çalışmalar sınırlı olduğundan farklı sonuçlarda elde edilmiştir.

  1. Osteoporoz üzerindeki etkisi ise yüksek oranlarda kafein alımı (>300 mg/gün) riskli bireylerde (menapoz sonrası, yaşlılık, ailede kırık öyküsü, aşırı alkol tüketimi vb.) kemik kaybına, düşük kemik yoğunluğuna ve kırıklara neden olabilmektedir.  Ancak kahve tüketimi ile osteoporoz arasındaki ilişki hala net olmamakla birlikte Dünya Sağlık Örgütü kemik kırıklıkları için risk faktörleri arasında kahveye yer vermemiştir.

  1. Kahve tüketimi ile depresyon riski arasında da ters bir ilişki söz konusudur.

  1. Kahve tüketimi ile yağ oksidasyonu artmaktadır ve ağırlık denetiminde etkilidir.

  1. Yağ oksidasyonu artışı, magnezyum ve potasyum içermesinden dolayı spor öncesi tercih edilebilir ve spor performansını arttırıcı etkiler gösterir.

  1. Yüksek kahve tüketimi ile kafein alımı yükselmekte ve bu durumda çarpıntı, anksiyete, uyku problemlerini beraberinde getirebilmektedir.

1 fincanda yaklaşık 100 mg kafein bulunmaktadır ancak yukarıda da bahsettiğim gibi kafein içeriği değişmektedir. Günlük kafein alımı 300 mg’ ı geçmemelidir. Gebeler de ise günlük kafein alımı 200 mg altında olmalıdır.

Unutulmamalıdır ki kafein sadece kahvede bulunmamaktadır. Çay, enerji içecekleri, çikolata, kola gibi asitli içeceklerde kafein içermektedir.

Sağlıcakla.

Diyetisyen Senem ÇELİK

Yorumlar (0)
23°
kapalı
Namaz Vakti 18 Eylül 2021
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Beşiktaş 4 10
2. Trabzonspor 4 10
3. Karagümrük 5 10
4. Fenerbahçe 4 10
5. Konyaspor 4 10
6. Altay 5 9
7. Galatasaray 4 8
8. Hatayspor 4 7
9. Kayserispor 4 7
10. Malatyaspor 5 6
11. Alanyaspor 4 6
12. Kasımpaşa 4 5
13. Göztepe 5 5
14. Gaziantep FK 4 4
15. Antalyaspor 4 4
16. Sivasspor 4 2
17. Adana Demirspor 4 2
18. Rizespor 4 1
19. Başakşehir 4 0
20. Giresunspor 4 0
Takımlar O P
1. Ümraniye 5 15
2. Eyüpspor 5 12
3. Ankaragücü 5 11
4. Tuzlaspor 4 10
5. Manisa FK 5 9
6. Erzurumspor 5 9
7. Kocaelispor 5 7
8. Boluspor 4 6
9. Samsunspor 4 6
10. Bandırmaspor 5 6
11. Denizlispor 5 6
12. Menemenspor 5 6
13. Adanaspor 5 5
14. Bursaspor 5 4
15. Ankara Keçiörengücü 5 4
16. Altınordu 5 4
17. Gençlerbirliği 5 4
18. İstanbulspor 4 3
19. Balıkesirspor 4 3
Takımlar O P
1. M. United 4 10
2. Chelsea 4 10
3. Liverpool 4 10
4. Everton 4 10
5. Man City 4 9
6. Brighton 4 9
7. Tottenham 4 9
8. West Ham 4 8
9. Leicester City 4 6
10. Brentford 4 5
11. Crystal Palace 4 5
12. Aston Villa 4 4
13. Wolverhampton 4 3
14. Southampton 4 3
15. Watford 4 3
16. Leeds United 5 3
17. Arsenal 4 3
18. Newcastle 5 2
19. Burnley 4 1
20. Norwich City 4 0
Takımlar O P
1. Real Madrid 4 10
2. Valencia 4 10
3. Atletico Madrid 4 10
4. Real Sociedad 4 9
5. Athletic Bilbao 4 8
6. Sevilla 3 7
7. Barcelona 3 7
8. Mallorca 4 7
9. Real Betis 4 5
10. Elche 4 5
11. Cádiz 5 5
12. Osasuna 4 5
13. Rayo Vallecano 4 4
14. Villarreal 3 3
15. Levante 4 3
16. Espanyol 4 2
17. Granada 4 2
18. Celta de Vigo 5 1
19. Getafe 4 0
20. Deportivo Alaves 3 0